|
POCZ?TKI ANESTEZJI W DENTYSTYCE |
 |
|
Pe?ny tekst Jerzy Jan Supady POCZ?TKI ANESTEZJI W DENTYSTYCE THE BEGINNINGS OF ANAESTHESIA IN DENTISTRY STRESZCZENIE
Nazw? ?anestezja? wprowadzi? do medycyny Amerykanin Oliver Wendel Holmes w latach czterdziestych XIX wieku. W tym czasie do znieczule? i usypiania chorych zastosowano podtlenek azotu, eter i chloroform. Za ojca anestezji uznano ameryka?skiego dentyst? Horacego Wellsa, który pierwszy w dziejach medycyny wykorzysta? znieczulaj?ce w?asno?ci podtlenku azotu podczas ekstrakcji z?bów.
Wprowadzenie eteru do medycyny sta?o si? zas?ug? Williama Thomasa Mortona. W pa?dzierniku 1846 roku pacjent u?piony przez Mortona eterem zosta? poddany operacji usuni?cia guza szyi. W roku nast?pnym pierwsz? narkoz? eterow? na ziemiach polskich wykona? Ludwik Bierkowski. W listopadzie 1847 roku do narkozy pacjentów u?yto chloroformu. Propagatorem podtlenku azotu w?ród dentystów by? Amerykanin Gardner Quiney Colton. Za prekursora narkozy dotchawiczej uznano Niemca Friedricha Trendelenburga. Narkoz? po??czon? z intubacj? wykona? po raz pierwszy Niemiec Franz Kuhn. Nast?pi? tak?e post?p w lokalnej anestezji, co mia?o zwi?zek z wynalezieniem strzykawki i odkryciem nowych substancji znieczulaj?cych, przede wszystkim kokainy.
S?owa kluczowe: dentystyka, historia anestezji, podtlenek azotu, eter, chloroform, narkoza, kokaina, strzykawka. SUMMARY
Term ?anaesthesia? was introduced by an American Oliver Wendell Holmes in the 40-ties of 19th century. Back then nitrous oxide, ether and chloroform were used to anaesthetize patients. However it is Horace Wells an American dentist who is considered to be a father of anaesthesia. He was the first to use the anaesthetic prosperities of nitrous oxide in tooth extraction. William Thomas Morton introduced ether into medicine. Patient anaesthetized by Morton in October 1846 underwent the operation of neck tumor removal. Next year it was Ludwik Bierkowski who was the first to use ether on polish lands. In November 1847 chloroform was first used in anesthesia. Gardner Quiney Colton was the propagator of nitrous oxide among Americans. The pioneer of endotracheal narcosis was German, Friedrich Trendelenburg. It was also German who performed for the first time the narcosis with intubation. The progress in local anaesthesia was made with the introduction of syringe and new anaesthetic substances like cocaine.
Keys words: dentistry, history of anaesthesia, nitrous oxide, ether, chloroform, narcosis, cocaine, syringe.
|
![[ design-cibox ]](https://studiamedyczne.ujk.edu.pl/templates/cibox-blue/images/bottom-right.gif){kind=small}